Door Wietze Nauta

Door Wietze Nauta

Oei oei, wat schrijf ik toch weinig hier, al die goeie voornemens ook. Maar het wordt steeds spannender voor de Europese melkveehouderij, het einde van het quotumtijdperk nadert, wat zal er gebeuren met de productie in Nederland? Dit moet ik even kwijt.

Ik weet het nog als de dag van gister, we zaten aan de keukentafel met de buitendienst medewerker van de coöperatie De Goede Verwachting uit Workum. We gingen ons quotum verkopen, met land toen nog, 19.000 liter per hectare, wie had dat ooit gedacht. M’n vader had geen geluk met de referentiedatum destijds, in 1983? We zouden te klein blijven, hij was al bijna 60 en nu kon hij ineens 4 gulden vangen per liter melk! Wat een mooie gouden handdruk voor zoveel jaren hard werken. Het huis werd verbouwd, met nog wat jongvee en schapen rentenieren, wat wil je nog meer. Ik zei nog tegen die man, als het quotum weer verdwijnt kom ik weer bij jullie hoor. Maar wat is er veel veranderd. Je komt er niet snel meer tussen. Land is peperduur geworden, daar kun je geen droog brood meer op verdienen, toch? Vanuit studie, werk en wonen in de stad heb ik veel beleefd, de wereld gezien. Prachtig. Dat had ik anders niet kunnen doen. Maar het kriebelt wel, het quotum verdwijnt, het kan weer, gewoon wat koeien melken, kaas maken en verkopen. Ja zo kriebelt het bij menig boer ook denk ik. We kunnen weer meer, het mag weer. Maar wie wint de race? Want dat wordt het natuurlijk, er staan nu al grote nieuwe stallen vol jongvee klaar voor het startschot. En er wordt zelfs al vals gestart, door sommigen, of velen? Zij melken nu al brutaal fors over hun quotum heen. Ik hoorde zelfs van een bedrijf dat helemaal geen quotum heeft, wel wat geleased, maar veel meer melkt dat zij mag! Ja een zij, want dat hoor je ook steeds vaker, in deze robot tijden. Waar boer zijn altijd een echt mannenberoep was, komen nu de slimme dames om de hoek kijken?
Maar even alle gekheid op een stokje, het wordt zeker spannend. Menig boer vraagt mij tegenwoordig wat ik er van denk, wat gaat het worden straks? Wat moet ik doen? Nou, zeg ik dan, ik zou maar de zuinige boer spelen, een van die typetjes van Jan Douwe v/d Ploeg. Zorg er voor dat je niet teveel gefinancierd bent door een bank, want die wil straks bij die lage melkprijzen gewoon zijn geld terug plus rente. Dus geen gekke sprongen maken als je boer wilt blijven. Met kleine stapjes groeien, stal zelf opknappen, klein stuk er zelf aanbouwen (kun je best, je bent immers boer!) en haal zoveel mogelijk kwaliteitsvoer met veel eiwit van je dure eigen land. Goedkoper ruwvoer met prik kun je aankopen, van natuurland of graszaadhooi of zo. En verzorg je jongvee goed, daar moet je het straks van hebben.

Nu nog even over de koeien zelf. Deze moeten oud kunnen worden zodat jij zelf beslist wanneer zij gaat. Een koe wordt meteen al ouder wanneer zij veel ruwvoer krijgt en dat ook kan opnemen. Dus niet van die krachtvoerkoeien die wegvallen als zij te weinig krachtvoer krijgen. Dit betekent ook dat je dus meer grondgebonden wordt. Ja méér zeg ik, véél meer. De melkveehouderij gaat er steeds zo prat op dat zij nog grondgebonden is en dat wil blijven! Nou ik zeg u, die grondgebondenheid zal dan zeker vooral betekenen dat de koeien nog met hun poten in de klei staan? Op menig melkveehouderij wordt op energiebasis meer dan de helft van het voer aangekocht hoor. Niks grondgebonden dus, maar via Rotterdam het land ingevoerd, van Verweggistan. De verslaving aan krachtvoer is hier immens. De mineralen uit dat krachtvoer blijven voor een groot deel achter in de put, of gaan de lucht in. De stikstofefficiëntie is vaak slechts 20% terwijl die 30% kan zijn. Ja zo inefficiënt is dierlijke productie nu eenmaal. Terug naar grondgebonden koeien moeten we dus. Met daarbij koeien die veel gras kunnen opnemen en dit gras kunnen omzetten in veel melk. In Nieuw Zeeland noemen we dat ‘milk harvesting’. Je haalt zóveel melk van een hectare, dus ook echt van die hectare, niet van nog eens tig hectares ver weg. Als je die kant op gaat zit je wel snor. Niemand kan je iets maken. Je produceert van je eigen land, puur Hollands, een streekproduct! Dat wil de consument helemaal. Probeer daarbij ook nog zoveel mogelijk te vangen door de keten te ontwijken. Zet een melkautomaat naast je stal, ze komen voor 1 euro per liter de melk ophalen! Tel uit je winst. Echte graslandkoeien, Hollandse streekgebonden graskaas en zuivel. Dan nog een boerensupermarkt midden in de stad vestigen. Daar waren die koeien in Arnhem al mee bezig?

http://www.biojournaal.nl/artikel/17010/Kudde-uitgebroken-koeien-in-Arnhems-winkelcentrum