De biologische varkenshouders in Nederland gebruiken veelal landrassen als zeugenlijn en een Pietrain beer als vader van de vleesvarkens. Deze combinatie levert op dit moment de beste prestaties voor de biologische varkensvleesmarkt. Er zijn echter op veel bedrijven problemen met de weerstand en gezondheid van de varkens en de overlevingskans van biggen is veel kleiner dan in de gangbare houderij, met name door doodliggen. De varkens zijn dan ook specifiek geselecteerd voor een gangbare houderij waar minder op het gedrag van de moeder hoeft te worden geselecteerd. De zeugen werpen daar immers in een kraamstal waar zij tussen hekken worden opgesloten. Dit mag niet in de biologische landbouw. Dit geldt ook voor gezondheid en weerstandseigenschappen.

varkensCB(1)In de gangbare houderij verblijven de dieren in een tochtvrije verwarmde stal en krijgen de dieren optimaal voer en medicatie als dat nodig is. Op een biologisch bedrijf gaan de dieren naar buiten terwijl zij minder goede voeding kunnen krijgen vanwege restricties op het gebruik van bijvoorbeeld synthetische aminozuren. Ook hebben zij minder haar en spek dan een varken wat wel goed naar buiten kan. Hierdoor worden de varkens dus sneller ziek door met name longinfecties en wormbesmetting.

Om tot een beter varken voor de biologische landbouw te komen, zouden de varkens eigenlijk in het biologisch milieu, dus op de biologische bedrijven geselecteerd moeten worden. Dan kunnen de dieren die wel goed kunnen overleven worden geselecteerd om mee verder te fokken. Op initiatief van het Louis Bolk Instituut is door IPG, Topics en LEI-ASG in 2006 onderzoek verricht naar de haalbaarheid van een dergelijke fokkerij. Er zijn twee mogelijke scenario’s doorgerekend, een fokprogramma over meerdere bedrijven of op een of twee fokbedrijven die varkens fokken voor de hele sector. De conclusie was dat een aparte fokkerij voor biologische varkens vooralsnog niet haalbaar is. De kosten van een speciaal fokprogramma zijn volgens de onderzoekers te hoog.

image001Wel is momenteel een project gestart waar veehouders via een driewegkruising via Topigs hun eigen fokgelten aanfokken. Hierdoor komt de selectie van de zeugen onder biologische omstandigheden tot stand. Met gegevens van de resultaten kan Topigs vervolgens varkens selecteren die beter presteren op een biologisch bedrijf.